আহোম সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস: ৰাজধানী, শাসনব্যৱস্থা, ৰণশক্তি আৰু চকলং বিয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিৱৰণ

অসম বাজ্য সুশৃঙ্খলকৈ শাসন কৰিবৰ অৰ্থে আহোমৰ সুগঠিত শাসন-প্রণালী নিবন্ধিত আছিল। শাসনৰ ঘাই ক্ষমতা ৰজাৰ হাতত, কিন্তু বজাক বুঢ়াগোহাঞি, বৰগোহাঞি আৰু বৰপাত্ৰগোহাঞি এই তিনিজনা গোহাঞিডাঙ্গৰীয়া ঘাই ৰাজমন্ত্ৰীয়ে বৰফুকন আৰু বৰবৰুৱা এই দুজন পালি-মন্ত্ৰীৰে সৈতে ৰাজকাৰ্যা পর্যালোচনাত মন্ত্রণা দিয়াৰ নীতি-নিয়ম প্রচলিত আছিল। সকলো লাগতিয়াল কথাত ঘাই মন্ত্রী তিনিজনৰে সৈতে ৰজাই পৰামৰ্শ কৰিব লাগে, আৰু ইবিলাকৰ সন্মতি নোলোৱাকৈ ৰজাই কোনো যুদ্ধ-বিগ্রহাদিও চলাব নোৱাৰে। এই তিনিজনা ডাঙ্গৰীয়া একমত হ’লে, সিবিলাকে ৰজাকো ভাঙ্গিব আৰু পাতিব পাৰিছিল। চৰাৰ চাৰিজন মন্ত্রীত বাজেও, শদিয়াত শদিয়াখোৱা গোহাঞি, মৰঙ্গিত মৰঙ্গিখোৱা গোহাঞি, কলিয়াবৰত সলাল গোহাঞি, জাগীত জাগিয়াল গোহাঞি, গুৱাহাটীত বৰফুকন আৰু দাঁতি-কাষৰীয়া বাৰজনা ৰাজখোৱা উপাধিধাৰী আহোম ৰাজকৰ্ম্মচাৰীয়ে আহোম মহাৰজাৰ প্রতিনিধিস্বরূপে শাসনৰ ভাৰ পাইছিল। এইসকল বিষয়াত বাজেও, ৰাজকাৰ্য্যৰ ভাগ অনুসৰি, ভাগে ভাগে বৰুৱা, ফুকন, বৰা, শইকীয়া, হাজৰিকীয়া, কাকতী, কটকী আদি বিষয়া আৰু বাজকৰ্ম্মচাৰী আছিল। সিবিলাকৰ তালিকা চমুকৈ তলত দিয়া হৈছে। আহোম ৰজাৰ বিচাৰ-প্ৰণালী বৰ পকা আৰু কট্‌কটীয়া আছিল। বিচাৰকে বাদী, বিবাদী আৰু সাক্ষীৰ ‘জৱানবন্দী’ লিখি লোৱাৰ নিয়ম চলিছিল। প্রাণদণ্ড বিহিবৰ ক্ষমতা কেবল বজা আৰু ঘাইমন্ত্রীৰ হাতত ৰখা হৈছিল। আহোম ৰজাসকলৰ দিনত হোৱা বুলি যি উগ্রদণ্ডৰ কথা এতিযা অতিৰঞ্জিতকৈ বর্ণোৱা শুনা যায়, প্রকৃততে সি তেনেকুৱা নাছিল। আহোম ৰাজত্বৰ শেহছোৱাত, যেতিয়াৰপৰা দেশত বিদ্ৰোহাদিৰ উৎপাত হ’বলৈ ধৰিলে, তেতিয়াৰপৰাহে উগ্র শাস্তি দিয়াৰ নিয়ম চলিবলৈ ধৰে। মুঠতে, ক’বলৈ গ’লে, আহোম ৰজাসকলৰ ৰাজত্বৰ কালত এই দেশৰ কোনো দুখ-কষ্ট নাছিল, আৰু শেহছোৱাত যেনে অন্যায়, অধৰম, অত্যাচাৰ আদি হৈছিল, সেইবোৰ আগেয়ে একোৱেই নাছিল। প্রজাসকলে মাটি-বাৰীৰ ৰাজহব সলনি সততে ৰজাঘৰত খাটি দিয়াৰ নিয়ম চলিছিল, ৰজায়ো প্ৰজাৰ দুখ-অভার গুচাবৰ কাৰণে যি যি কৰিব লাগে সকলো কৰিছিল। বাজকৰ্ম্মচাৰী বা বিষয়াসকলেও বজা-ঘৰৰপৰা অৰ্থ-কড়িৰে সৈতে বন্ধা-বানচ নাপাইছিল, তাৰ সলনি সিবিলাকে পাইক, বা সিবিলাকক আর্জি খুৱাবলৈ এবিধ প্রজা পোৱাৰ নিয়ম চলিছিল। বজা আৰু বিষয়াৰ ঘৰত বৈ দিবলগীয়া প্রজা-শ্রেণীক কাঁড়ী বা পাইক বোলা হৈছিল। সেই পাইক চাৰি-চাৰিটাকৈ একগোট বুলি লেখ হৈছিল, আৰু এটাক গুটীয়াকৈ এপোৱাৰ লেখত ধৰা হৈছিল। প্ৰতি কুৰিগোটৰ ওপৰত এজন ‘বৰা’, পাঁচজন বৰাৰ ওপৰত এজন ‘শইকীয়া’, দহজন শইকীয়াৰ ওপৰত এজন ‘হাজৰিকীয়া’, দহজন টেকেলাৰ ওপৰত এজন ‘টেকেলা-বৰা’, এই নিয়মে পাইক চলোৱা কৰ্ম্মচাৰী আছিল। পাইক বা কাঁড়ী-শ্রেণীৰপৰা চমুৱালৈ উঠিব লাগে, তাৰপৰাহে কোনো উপযুক্ত লোক যোগ্যতাৰ ফেৰত বিষয়ালৈ উঠিব পাৰিছিল। ডাঙ্গৰীয়াসকলক ৰজাঘৰৰপৰা সুকীয়া আহিলা-পাতি দি, গতি-বিধিৰ নিয়ম-নিৰ্বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। সেই সকলে ৰাজকীয় মর্য্যাদা অনুসৰি হে নিৰ্দ্ধাৰিত আহিলা-পাতি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পাইছিল। চাল-চলনতো বাজকীয় নীতি-নিয়ম পালন কৰি চলিবলৈ সিবিলাক বাধ্য আছিল। বুঢ়াগোহাঞি, বৰগোহাঞি আৰু বৰপাত্ৰগোহাঞি এই তিনিজনা ডাঙ্গৰীয়াৰ সমান মৰ্য্যাদা। গতিকে, সিবিলাক তিনিও কেঁকোৰা-দোলা, সোণৰ চুলাৰে পানী-জাপি, পাখি-বিছনি, কেপ্ কৰা তলিচা ইত্যাদি আহিলা-পাতি সমানে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পাইছিল। চাল-চলনতো তেনেকুৱা নিয়ম-নির্বন্ধ আছিল। ডাঙ্গৰীয়াসকল বাহিৰলৈ ওলালে, আগত বিলতীয়া গায়নে গাই যায়, কালীয়াই কালি মাৰি যাব লাগে, বঙ্গা চুলিৰে বৰছি আৰু চুলিলগা দাৰে লগত পালি যাবৰ নিয়ম আছিল। বাটত ৰজাৰে সৈতে ভেটা-ভেটী হ’বৰ সময়ত, স্বৰ্গদেৱ যি বাহনত আহে, তেনে বাহনত উঠি ডাঙ্গৰীয়াসকলে বাৱেঁদি দেখা দি যাব লাগে। বজাৰ চৰাত মেল সুধিবলৈ, বা ৰাজকীয়া কাৰ্য্যত ৰজাৰ বৰচৰালৈ যাবলগীয়া হলে, স্বর্গদেবে কটকীৰ মুখে নিমন্ত্রণ পঠিয়াব লাগে, ৰজাৰ বিনা অনুমতিৰে কোনো বৰুৱা, ফুকন, ৰাজখোৱা আদি বিষয়াই ডাঙ্গৰীয়াসকলৰ ঘৰলৈ যাব নোৱাৰে। দাঁতিকাষৰীয়া গোহাঞি তিনিজনাৰ ভিতৰতো সেইদৰে সমান মর্য্যাদা। ইবিলাকৰো সুকীয়া আহিলা-পাতি আৰু চাল-চলনৰ গতি-বিধি বন্ধা আছিল। পালি কেইজনাই ঘাই তিনিজনা গোহাঞি ডাঙ্গৰীযাবে সৈতে ভেটা-ভেটি হলে, পালিয়ে ঘাইকৈ বাট এৰি দিব লাগে। সেইদৰেই বৰবৰুৱা আব্দ বৰফুকন এই দুজনাৰ মৰ্য্যাদা সমান। ইবিলাকৰো সুকীয়া আহিলা-পাতি, চাল-চলনৰ গতি-বিধি বন্ধা আছিল। এওঁবিলাকে ঘাই ডাঙ্গৰীয়াসকলেবে সৈতে ভেটা-ভেটী হলে, চাঙ্গিৰপৰা নামি দেখা দিব লাগে। ইত্যাদি নিয়মেবেই অন্যান্য বেলেগ বেলেগ বিষয়াৰ বেলেগ বেলেগ মর্য্যাদা, সুকীয়া আহিলা-পাতি আৰু চাল-চলনৰ গতি-বিধি সুন্দৰকৈ নিৰ্দ্ধাৰিত আছিল।