জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ চিন্তা-চেতনা আৰু অসমীয়া জাতীয়তাবাদ

সেই বিন্দুটোৰ পৰা বিচ্ছুৰিত হোৱা উজ্জ্বল পোহৰে সেইচাম অসমীয়াক স্পর্শ নকৰে। উদাসীনতাৰ ওৰণি পৰিধান কৰা এইচাম লোকৰ মাজৰ একাংশই বস্তুগত দিশত উন্নয়নৰ মুখ দেখিলেও সাংস্কৃতিকভাবে বিবর্ণ। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ কথা ক’বলৈ গৈ এইচাম লোকৰ বিষয়ে আগবঢ়োৱা মন্তব্যৰ প্রয়োজনীয়তাৰ সন্দৰ্ভত কাৰোবাৰ মনত প্রশ্ন উদয় হ’ব পাৰে। আপাত দৃষ্টিত অপ্রাসংগিক যেন লাগিলেও এইখিনি কথাকোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে। কাৰণ এনে এচাম মানুহে জ্যোতিৰ প্রতিভাক আংশিকভাৱে হৃদয়ংগম কৰিব নোৱাৰিলেও কিন্তু যান্ত্রিক ‘জ্যোতি-বন্দনা’ত বছৰত এবাৰকৈ নামি পৰে। অসুন্দৰৰ পূজাৰী এই চাম লোকক চিনাক্ত কৰাটোও বর্তমান সময়ৰ দাবী। সুস্থ জাতীয়তাবোধক বর্তমান সময়ত আমাৰ ৰাজ্যখনত কেতবোৰ অপশক্তিয়ে টেটুচেপা দিবলৈ ওলাইছে। এই অপশক্তিক বোধ কৰিবলৈ দৰকাৰ জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টিসমূহৰ ব্যাখ্যা-বিশ্লেষণৰ। উনৈশ শতিকাৰ সময়ছোৱা অসমীয়া জাতিটোৰ বাবে অত্যন্ত গুৰত্বপূর্ণ বুলি বিবেচিত হৈছে। সেইটো শতিকাৰ আবম্ভণিতে আমি ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা হেৰুৱাইছিলোঁ। তাৰ কিছুদিন পাছতে হেৰুৱালো নিজ মাতৃভাষাকো। সাত সাগৰ তেৰ নদীৰ সিপাৰৰ পৰা অহা আমেৰিকান বেপ্তিষ্ট মিছনেৰী সকলৰ কেইজনমান ক্ষণজন্মা পুৰুষৰ বাবে প্ৰথমখন অসমীয়া কাকত ‘অৰুনোদই’ৰ ১৮৪৬ চনত জন্ম হ’ল। নাথান ব্রাউন, মাইলছ ব্রনছন আদি বৰণ্য লোকে আশাশুধীয়া প্রচেষ্টাৰে নতুনকৈ থন ধৰিবলৈ আৰম্ভকৰা আধুনিক অসমীয়া জাতিটোৰ মনলৈ কিছু বল আনিলে। সেই সময়ছোৱাতে আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন, গুণাভিৰাম বৰুৱা আৰু হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ প্ৰচেষ্টাত পোন প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া ভাষিক জাতীয়তাবাদৰ বীজটো অংকুৰিত হয়। সেই বীজটোকে লালন-পালন কৰি আগবঢ়াই নিলে জোনাকী যুগৰ ত্রিমূর্তি ক্রমে চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা, লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আৰু হেমচন্দ্র গোস্বামীয়ে। অৱশ্যে ৰাজনৈতিক স্বাধীনতাৰ কথা সেইসকল লোকৰ কথা-কৰ্মত পৰিলক্ষিত হোৱা নাছিল। বংগীয় নৱজাগৰণৰ দ্বাৰা কিছু পৰিমাণে অনুপ্রাণিত আৰু কিছু পৰিমাণে শংকিত হৈ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই নিজৰ অলেখ সৃষ্টি কৰ্মৰ যোগেদি জাতীয়তাবোধৰ চেতনা শক্তিশালী কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। বহু ক্ষেত্রত বেজবৰুৱাই অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ প্ৰাণপুৰুষ তথা ৰূপান্তৰৰ খনিকৰ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱক লৈয়ে এই যাত্ৰাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। সেই জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ অধিক পৰিপূৰ্ণ ৰূপ দেখা পোৱা যায় জ্যোতিপ্ৰসাদৰ কৰ্ম তথা সৃষ্টিৰাজিত। ‘জয়মতী’ ছবিখনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই বিহুৰ দৃশ্যাংশ প্ৰদৰ্শন কৰা বিষয়টোত বেজবৰুৱাই আগবঢ়োৱা সমর্থনৰ মাজত দুয়োজনা ব্যক্তিৰ চিন্তাৰ একাত্মতা পৰিলক্ষিত হয়। বেজবৰুৱাৰ সামগ্রিক চেতনা জ্যোতিপ্ৰসাদৰ কাম-কাজ-ভাষণ-লেখা সকলোৰে মাজত স্পন্দিত হয় যদিও জ্যোতিৰ স্বকীয়তাৰ তিৰবিৰনিয়ে ইয়াক অধিক প্রাণচঞ্চল আৰু সতেজ কৰি তুলিছিল। সুস্থ অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ শত্রুক বীর্যহীন কৰি তুলিবলৈ হ’লে বেজবৰুৱা আৰু জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টিৰাজি মন্থন কৰি হৃদয়ঙ্গম কৰাতো অতিকৈ দৰকাৰ।